مرز ارتباط

محمد بلوچزهی - انسان شناسی و فرهنگ : جریان روشنفکری در هر کجای دنیا همیشه در اقلیت بوده و هست و طبیعی است که توده مردم در اکثریت مطلق به سر می برند اما آنچه که این جریان را با هم طیفان بلوچ خویش متمایز می سازد عملگرا نبودن جریان روشنفکری بلوچ و گسست های اجتماعی میان آنهاست. همین عملگرا نبودن آنها و یا به تعبیری ادبی تر ظاهر شنبه گونه «حرف» و جمعه های «عمل» این قشر باعث  شده میان«حرف« و« عمل» شکاف عمیقی ایجاد شود و هیچگاه حرف ها رنگ عمل به خود نگیرد و طرح های پیشنهادی نیز مجال اجرا نیابند.

اگر در آغاز این مقوله به تعاریف صحیح روشنفکری اشاره نماییم در ویکی پدیا «روشنفکری به معنی تفکیک دو چیز از همدیگر آمده است به همین دلیل آنرا به عنوان روح انتقادگرا و ممیز دانسته است.
همچنین این دانشنامه آزاد روشنفکر را چنین تعریف نموده است که: روشنفکر از طبقه تحصیل کردگانی در جامعه‌است که با دغدغه‌های انسانی، اجتماعی، ارزشی، فرهنگی و سیاسی اقدام به موضع گیری در مباحث و مسائل حساس و مهم جامعه خویش و جامعه جهانی می‌کنند.[۱] روشنفکر نسبت به مسائل جامعه خودی و جامعه جهانی و نیز نسبت به آرمانها و بایسته‌ها احساس مسئولیت و تعهد می‌کند و...«(ویکی پدیا)
نکته ای اساسی و بسیار مهمی که باید همیشه مورد توجه قرار گیرد رفتارهای اجتماعی این قشر در جامعه است که به آنها مقبلولیت می بخشد و اگر این رفتارها و حتی نوع بیان عقاید آنها مورد قبول جامعه بلوچ قرار نگیرد به مراتب تبعات اینگونه حرکات اصلاح گرایانه و تحول خواهانه به شکست محکوم می شود و تا برهه ای از زمان در بین افکار عمومی بلوچ مردود شمرده خواهد شد.
بگذارید یک واقعیت تلخ در میان جریان روشنفکری بلوچ را مورد اشاره قرار دهیم که  یک گونه استبداد پنهان در دل این قشر از جامعه یافت می شود استبدادی کشنده که در لابه لای حرف ها و حتی رفتار اجتماعی آنها پنهان مانده و البته شاید این استبداد تعمدی نباشد و می شود در پرداختن به زوایای پیدا و پنهان در صدد رفع آن برخواست.
در عین حال و بدون شک روشنفکران و تحول گرایان کنونی بلوچ از دلسوزترین و صادق ترین قشر این جامعه سنت گرا هستند و اگر این ظرفیت در آنها بوجود بیاید که رفتارهای اجتماعی و نوع گزینش ابزارها جهت رسیدن به اهداف خود را به نوعی منطبق با شرایط روز بسنجد و عام پسند نمایند به مراتب موفق تر عمل خواهند نمود و جامعه نیز به درک بهتری از عملکرد و اهداف تحول خواهانه آنها پی خواهد برد و آنها را همراهی خواهد کرد.
در جامعه غیر قابل انعطاف بلوچ تا اصلاح از درون خود قشر تحول گرا و روشنفکر صورت نگیرد هیچگاه این جامعه سخت پسند به ندای تحول تحولگراها و روشنفکران لبیک نخواهد گفت و پذیرش افکار و اندیشه های نو را بر نخواهد تابید.
گاهی مبحث هایی ظریف از طریق جریان روشنفکری و تحول گرای بلوچ صورت می گیرد به قصد مدرنیزه کردن برخی از آداب و رسوم جامعه بلوچ و زدودن برخی از غبارهای ناشی از خرده فرهنگ ها و ناهنجاری های زائد فرهنگ بومی که اگر این حرف ها شکل عمل به خود بگیرد ، مسلماً می شود جامعه را به سمت مدرنیته هدایت کرد و اندیشه های نو و افکار عمومی منعطف را نیز با خود همراه خواهد ساخت.